Πέμπτη, 15 Απριλίου 2010

Αναγκαιότητα οι ενεργητικές πολιτικές για τον ΟΑΕΔ

Με την έξαρση της ανεργίας που παρατηρείται, οι συμβουλευτικές διαδικασίες, οι ενεργητικές πολιτικές και η εξατομικευμένη προσέγγιση φαντάζουν πολυτέλεια για την Ελληνική πραγματικότητα. Ίσως, όμως, αποτελούν μονόδρομο, μιας και τα πενιχρά επιδόματα που χορηγεί ο ΟΑΕΔ, δεν μπορούν να δώσουν ουσιαστικές λύσεις στα προβλήματα των Ανέργων. Οι συμβουλευτικές διαδικασίες έχουμε ξαναγράψει πως στη πράξη έχουν υποτιμηθεί και υποβαθμιστεί. Έχουν μετατραπεί σε μια γραφειοκρατική διαδικασία καταγραφής των ανέργων. Επειδή, όμως, εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι προτεραιότητα για τον άνεργο δεν αποτελούν τα 200 ευρώ του επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης, αλλά η παραμονή του ή η ένταξή του στην κοινωνική ζωή, έχουμε την πεποίθηση ότι θα ξεκινήσει, επιτέλους, μια ουσιαστική διαδικασία στήριξης των ανέργων και των εργαζομένων του ΟΑΕΔ προς αυτή την κατεύθυνση.
Προς ενίσχυση των παραπάνω παραθέτουμε ένα απόσπασμα από συνέντευξη του Υπουργού Οικονομικών (ως βουλευτή, Μάρτιος 2008 ) και μια επιστολή συναδέλφου, την οποία μας εγχείρησε στις 7/5/2009 για την κατάσταση στον ΟΑΕΔ.

Απόσπασμα από συνέντευξη του Γ. Παπακωνσταντίνου στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» στις 4 Μαρτίου 2008.
…..Τελευταία στάση ο γαλλικός ΟΑΕΔ. «Συζητάμε για τις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης. Παρακολουθούν τον άνεργο, τον στηρίζουν στην αναζήτηση εργασίας και δεν τον αφήνουν να περιθωριοποιηθεί. Τα στατιστικά τους στοιχεία είναι πειστικά: η εξατομικευμένη προσέγγιση δουλεύει, αρκεί να γίνεται με κατανόηση των αναγκών της αγοράς και σεβασμό στον άνεργο.»



ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥ στις 7/5/2009

«Aπασχολούμαι στον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού από 01/01/2000 έως και σήμερα. Είμαι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος στην Κοινωνική Ψυχολογία, απόφοιτη του Τμήματος Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας Ιωαννίνων με ειδίκευση στην Ψυχολογία (1992) και απόφοιτη του Προγράμματος Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (2004) και έχω άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ψυχολόγου (2004).
Στις 29/12/1999 υπέγραψα την πρώτη σύμβαση με τον ΟΑΕΔ ως σύμβουλος Εργασίας. Η παροχή υπηρεσιών Εργασιακού Συμβούλου στα όρια αρμοδιότητας του Κέντρου Προώθησης Απασχόλησης ήταν οι εξής, όπως αυτές περιγράφονταν στη συγκεκριμένη σύμβαση:
A] Προώθηση σε θέσεις εργασίας ανέργων, ανάλογη με τα προσόντα τους (διευκόλυνση της πρόσβασής τους στην αγορά εργασίας μέσω συμμετοχής τους σε προγράμματα τεχνικών αναζήτησης εργασίας, σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης κ.λ.π.)
B.] Άμεση ενημέρωση του αρχείου εργοδοτών και κενών θέσεων των Υπηρεσιών του Ο.Α.Ε.Δ.
Γ.] Πραγματοποίηση αρχικής συνέντευξης με τους προσερχόμενους ανέργους με σκοπό την εγγραφή τους στα μητρώα του ΟΑΕΔ και τη διερεύνηση των αρχικών επιλογών τους (π.χ. συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης, απασχόλησης, συνδυασμού κατάρτισης-απασχόλησης κτλ)
Δ.] Παροχή πληροφόρησης στους ανέργους για δυνατότητες εκπαίδευσης, κατάρτισης, εντός και εκτός ΟΑΕΔ, για κενές θέσεις εργασίας και γενικώς για τις επαγγελματικές επιλογές τους.
Ε.] Αξιολόγηση του επαγγελματικού προφίλ των ανέργων (π.χ. προσωπικά χαρακτηριστικά, επαγγελματικά ενδιαφέροντα, επαγγελματική εμπειρία) προκειμένου να προωθηθεί η επαγγελματική τους αποκατάσταση και παρακολούθηση.
ΣΤ.] Συσχέτιση του επαγγελματικού προφίλ των ανέργων με τις θέσεις εργασίας που η Υπηρεσία διαθέτει και συνεργασία με την Υπηρεσία του ΟΑΕΔ για την προώθηση της τοποθέτησης τους.
Ζ.] Συγκρότηση και λειτουργία ομάδων ανέργων και εφαρμογή τεχνικών αναζήτησης εργασίας (εμψύχωση ανέργων μακράς διαρκείας, νέων και ενηλίκων κλπ)
Η.] Συμπλήρωση σε μηνιαία βάση ειδικού εντύπου που θα αφορά στην παρακολούθηση ανέργων σε σχέση με τις παρεχόμενες υπηρεσίες Κατάρτισης και Απασχόλησης προς αυτούς (Εξατομικευμένη παρέμβαση-Συμπλήρωσης Εντύπου Παρακολούθησης).
Τότε πραγματικά είχα ενθουσιαστεί. Ήταν η ιδανική απασχόληση! Ένας σύμβουλος Εργασίας που θα έρχεται σε επαφή με ανέργους, θα ακούει προσεκτικά τις ανάγκες τους και ανάλογα θα τους πληροφορεί, θα τους ενημερώνει, θα τους καθοδηγεί, θα συσχετίζει το επαγγελματικό τους προφίλ με τις κενές θέσεις εργασίας, θα συγκροτεί ομάδες ανέργων.
Πέρα από τις δικές μου ακαδημαϊκές σπουδές καθώς και κάποια σεμινάρια που έτυχε να παρακολουθήσω, ο ΟΑΕΔ πραγματοποίησε εκπαιδευτικά σεμινάρια 120 ωρών σε Τεχνικές Αναζήτησης Εργασίας στους Εργασιακούς Συμβούλους. Οφείλω να ομολογήσω ότι ήταν ένα αξιολογότατο πρόγραμμα, με πολύ καλούς εισηγητές που μας μύησαν σε αυτή τη μαγευτική διαδικασία που ονομάζεται Συμβουλευτική Τεχνικών Αναζήτησης Εργασίας. Στην πορεία, είχα την τύχη να κάνω αρκετές τέτοιες ομάδες συμβουλευτικής με ανέργους, από τις οποίες αποκόμισα πολλές εμπειρίες και ένιωσα πως προσέφερα πραγματικά κάτι αξιόλογο και σημαντικό σε όσους συμμετείχαν.
Ο ΟΑΕΔ προχώρησε και σε άλλες σημαντικές αλλαγές, όπως την συμβουλευτική Ανάληψης Επιχειρηματικών Πρωτοβουλιών σε ανέργους που ενδιαφέρονται να ανοίξουν δική τους επιχείρηση και την συμβουλευτική Επαγγελματικού Προσανατολισμού, σε ανέργους που επιθυμούν επαγγελματικό προσανατολισμό και επαναπροσανατολισμό. Όλα αυτά έγινα δεκτά από τους ανέργους με μεγάλη χαρά εκφράζοντας την ικανοποίησή τους ως προς το γεγονός ότι ο ΟΑΕΔ έχει αλλάξει πρόσωπο.
Ακόμη, έχουν γίνει σημαντικά βήματα και ως προς τους εργοδότες, όπου οι Εργασιακοί Σύμβουλοι τους επισκέπτονται στον χώρο της επιχείρησης, τους ενημερώνουν για τα προγράμματα επιδότησης, δημιουργούν μια πιο στενή σχέση μαζί τους και τους καθοδηγούν ώστε να μπορούν πλέον να κάνουν την αίτησή τους ηλεκτρονικά. Μεγάλο βήμα και αυτό, το οποίο αντιμετωπίζεται πολύ θετικά από τους εργοδότες.
Επίσης, υπάρχει μεγαλύτερη οργάνωση και τηρούνται αρχεία επαφών με εργοδότες, αρχεία παραπομπών τόσο σε συμβουλευτικές όσο και σε προγράμματα κατάρτισης και θέσεις εργασίας.
Όμως το πιο σημαντικό από όλα τα παραπάνω είναι τα πολύ θετικά σχόλια των ανέργων που εκπλήσσονται όταν τυγχάνουν τέτοιας αντιμετώπισης. Νιώθουν ευγνωμοσύνη για τον Εργασιακό Σύμβουλο που απλά τους κοίταξε στα μάτια, τους μίλησε στον πληθυντικό, τους άκουσε με ενδιαφέρον και τους αφιέρωσε πέντε λεπτά, που τους πήρε τηλέφωνο για να τους ενημερώσει για κάποια θέση εργασίας ή για ένα σεμινάριο. Όντως, μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια χτίστηκε μια σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους ανέργους και στους Εργασιακούς Συμβούλους. Υπάρχει μια ζεστασιά, μια οικειότητα ανάμεσα στον συναλλασσόμενο και στον υπάλληλο, που δύσκολα συναντά κανείς σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες.
Όλα αυτά μοιάζουν να είναι ιδανικά. Κάνοντας κανείς έναν απολογισμό στα 10 χρόνια που πέρασαν θα παρατηρούσε ότι οι περισσότεροι στόχοι του ΟΑΕΔ, όπως τουλάχιστον αναφέρονταν στην αρχική σύμβαση του 1999 έχουν επιτευχθεί σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Όντως πραγματοποιείται συνέντευξη με τους ανέργους για διερεύνηση των επιλογών τους, παρέχεται πληροφόρηση για δυνατότητες εκπαίδευσης, κατάρτισης, κενές θέσεις εργασίας, αξιολογείται το επαγγελματικό προφίλ των ανέργων και συσχετίζεται με τις κατάλληλες θέσεις εργασίας για την προώθηση και τοποθέτησή τους, τηρείται αρχείο εργοδοτών, κενών θέσεων και παραπομπών των ανέργων σε συμβουλευτικές και προγράμματα κατάρτισης και τέλος συγκροτούνται και λειτουργούν επιτυχώς ομάδες ανέργων συμβουλευτικής Ανάληψης Επιχειρηματικών Πρωτοβουλιών, Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Τεχνικών Ανεύρεσης Εργασίας. Και όλα αυτά γίνονται από τους Εργασιακούς Συμβούλους.
Η προσωπική μου εμπειρία μετά από 10 χρόνια απασχόλησής μου στον ΟΑΕΔ και όντας μόνιμος υπάλληλος από 02/02/09, δεν είναι και τόσο ρόδινη. Νιώθω μεγάλη απογοήτευση και πικρία.. Υπάρχει μια απαξίωση του έργου των Εργασιακών Συμβούλων σε καθημερινή βάση, τόσο από τους προϊσταμένους των υπηρεσιών όσο και από μεγάλη μερίδα των παλαιοτέρων υπαλλήλων. Θεωρούν ότι οι Εργασιακοί Σύμβουλοι δεν κάνουν κάτι σημαντικό, δεν εργάζονται επαρκώς και προσπαθούν με κάθε τρόπο να τους προωθήσουν σε διοικητικά καθήκοντα. Δεν ενδιαφέρεται κανείς για το κλίμα εμπιστοσύνης που έχει δημιουργηθεί μεταξύ συμβούλου και ανέργου, το οποίο τόσο πολύ αποζητούσαν οι υπεύθυνοι σχεδιασμού των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης.
Οι συνθήκες εργασίες για όλους εμάς τους Εργασιακούς Συμβούλους είναι πολύ δυσάρεστες. Καθημερινά αγωνιζόμαστε για να ικανοποιήσουμε τους ανέργους, τους προϊσταμένους μας, την Ειδική Υπηρεσία. Προσπαθούμε όσο μπορούμε για ποιοτικά αποτελέσματα, αλλά τελικά όλα μεταφράζονται σε νούμερα, αριθμούς και συγκρίσεις. Όταν όμως το βασικό αντικείμενο των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης είναι ο άνθρωπος, και δη ο άνεργος, τα νούμερα δεν θα έπρεπε να έχουν σημασία.
Πέρα από τον φόρτο εργασίας που προοδευτικά αυξάνεται εξαιτίας της επικείμενης κρίσης, αναγκαζόμαστε σε ελάχιστο χρόνο να πρέπει να χειριστούμε κάποιο καινούργιο πρόγραμμα ή να αναλάβουμε ακόμη και ένα νέο αντικείμενο, χωρίς καμία εκπαίδευση. Ερχόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνεργοι. Πολλές φορές γινόμαστε δέκτες της επιθετικής συμπεριφοράς μεγάλης μερίδας ανέργων. Βρισκόμαστε πραγματικά σε πολύ δύσκολη θέση που δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας να προτείνουμε στους ανέργους που απεγνωσμένα ψάχνουν για οποιαδήποτε δουλειά.
Θα ήθελα για μία ακόμη φορά να τονίσω ότι ήρθαμε για να δουλέψουμε και να προσφέρουμε τις γνώσεις και ικανότητές μας για έναν καλύτερο ΟΑΕΔ. Ιδιαίτερα αυτή τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που η ανεργία εκτοξεύεται στα ύψη, ο ΟΑΕΔ θα πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Απαιτείται μεγάλη προσοχή χειρισμού των ανέργων. Είναι απαραίτητη η ψυχολογική τους υποστήριξη, έστω κι αν αυτό σημαίνει τα πέντε λεπτά που θα μιλήσει στον Σύμβουλο Εργασίας για να του πει τον πόνο του και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει από τη στιγμή που απολύθηκε.
Τελειώνοντας θα ήθελα να εκφράσω την απορία μου για το αν υπάρχει βούληση να παραμείνουν οι εργασιακοί Σύμβουλοι στον ΟΑΕΔ ως εργασιακοί Σύμβουλοι ή να μετατραπούν σε διοικητικούς υπαλλήλους. Και εφόσον υπάρχει τέτοια βούληση ας οριστούν τα όρια του ρόλου τους, τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις τους».